BABiL'iN ASMA BAHCELERi

"Bahçenin yamacina yaklastiginizda, yapinin kat kat yükseldigini görüyorsunuz... Dev bitki yiginlari, büyük ve kalin agaçlar öylesine cazibeli ki, bakanlari büyülüyor. Nehirden gelen bol suyu aletler yükseltiyor; ve disaridan bunlari göremiyorsunuz." (Tarihçi Diodorus Siculus)

Meyveler ve çiçekler, selaleler, yapinin katlarindan tasan bahçeler, egzotik hayvanlar... Iste Babil'in Asma Bahçeleri'ni görenlerin aklinda kalanlar bunlardi. Eger Eski Yunan'in tarihçileri ve ozanlari olmasaydi, kimse böyle bir mucizeden haberdar olmayacakti.

Yeri; Firat'in dogu kiyisinda, Bagdat'in 50 kilometre güneyinde.

Tarihi: Babil Kralligi'nin en parlak dönemi ünlü Kral Hammurabi dönemidir (MÖ 1792-1750). Krallik, Naboplashar (MÖ 625-605) dönemine kadar görkemini sürdürmüstü ve Naboplashar'in oglu 2. Nebuchadnezzar, efsanevi bahçelerin yapimcisidir. Anlatilanlara göre, Kral bu muhtesem bahçeyi karisi için veya karisini kiskandigi için yaptirmisti. Bahçeler'le ilgili en genis bilgiyi Diodorus Siculus ve Berossus gibi tarihçilerden aliyoruz, Babil kaynaklarinda ise hiçbir kayda rastlanmiyor. Nebuchadnezzar döneminden kalan tabletlerde dahi Bahçeler'den sözedilmiyor. Buna karsin kralin sarayindan, Babil'den ve kentin surlarindan söz ediliyor. Bu arada belirtmek gerekir ki, Asma Bahçeleri'nden sözeden tarihçilerin hiçbirisi o kadar detay vermelerine ragmen bahçeleri gözleriyle görmüs degildir. Modern tarihçilere göre Büyük Iskender'in askerleri Babil'in verimli, yemyesil topraklarindan çok etkilenmisler ve geri döndüklerinde Mezopotamya'nin büyüleyici bahçelerini, palmiyelerini, Nebuchadnezzar'in sarayini, Babil'in ünlü kulesini ve zigguratlari anlatmakla bitirememislerdi. Ötesi, ozanlarin ve antik tarihçilerin hayal gücüdür. Babil'in Asma Bahçeleri, Dünya'nin 7 Harikasi'nin arasinda böylece yerini aldi ve 20. yüzyila kadar da bu gizem böyle sürdü. Derken birkaç arkeolog bazi kanitlara ulastiklarini açikladi. Bulunan kanit, bahçelerin sulama sistimeydi. Bu gerçek bir kanitti.

Tanimlama; Ayrintili bir tanim için özellikle Strabo'dan ve Bizansli Philo'dan yararlanacagiz; "Bahçe dörtgen biçimindeydi, iki uzun kenari 400 metre uzunlugundaydi. Kemerler ve küp biçiminde çesmelerle süslüydü. Alttan baslayan merdivenler dönerek yükseliyor ve en üst terasa kadar ulasiyordu. Asma Bahçeleri, en alttan itibaren bitkilerle doluydu. Dev agaçlar topraktan en üst kata kadar ulasiyordu. Tüm yapi, tas sütunlarla destekliydi, su akimi egimli kanallar araciligiyla saglaniyordu ve bir sistemle sular yukari çikip yine asagiya akarken, tüm bitkileri suluyordu. Yapilanlar tam olarak bir krallik lüksünü yansitiyordu..."

Bahçenin, kralin sarayina yakin oldugu tahmin edilerek, antik Babil öreni yakinlarinda kazilar yapildi, bulunan su kanallari ve duvar yikintilari Bahçe'ye ait olabilir. Babil'in Asma Bahçelerini gören ve bilen yok ama görkemi hala sürüyor ve belki Irak'ta birgün yeniden saglikli kazilar yapilabilirse daha güvenli veriler elde edilebilir.